آيا بىاطلاعى اين نويسنده بر فنون بلاغت برايش كافى نبود كه عيوب خود را به وسيلهء اين ادعا بيشتر ظاهر سازد و در معرض تماشاى همگان قرار دهد ؟ ! اينك به نقاط ضعف اين گفتار توجه شود : 1 - چگونه مىتوان گفت كه جملهء « الحمد ( 1 ) - للرحمن » با جملهء « الحمد للّه » از نظر معنى و مفهوم يكسان است ، در صورتى كه كلمهء « اللّه » اسم ذات مقدسى است كه جامع تمام صفات كمال مىباشد و تنها يكى از آن صفات « رحمت » است . بنابراين ، انگيزهء سپاس در جملهء « الحمد للّه » دارا بودن خداست بر تمام صفات كمال ولى در جملهء « الحمد للرحمن » انگيزهء سپاس تنها در برابر رحمت خداوند بوده و از صفات ديگر او ذكرى به ميان نيامده است . 2 - جملهء « ربّ الاكوان » به جاى « ربّ العالمين الرّحمن الرّحيم » بسيار ناقص و نامتناسب است و معنا و هدف هر دو آيه را از بين برده است ، زيرا از اين دو آيه چنين استفاده مىشود كه جهان يكى نيست بلكه متعدد مىباشد و خداوند مالك و مربى همهء آن‌هاست و رحمت وى نيز به طور استمرار و هميشگى و بدون انقطاع شامل تمام اين جهان‌ها و عوالم مىگردد . چگونه مىتوان اين معانى را از « رب الاكوان » به دست آورد ؟ در صورتى كه « كون » به معناى حدوث ، وقوع ، برگشتن و كفالت مىباشد . علاوه بر اين ، اضافه كردن كلمهء « رب » كه به معناى مالك و مربى است به « اكوان » كه معناى مصدرى دارد و به معنى « بودن » مىباشد ، از نظر ادبى صحيح نيست . بلى ، مىتوان كلمهء « خالق » را به اين كلمه اضافه نمود و « خالق الاكوان » گفت ، ولى از كلمهء « اكوان » نه تعدد عوالم استفاده مىگردد و نه شمول و استمرار رحمت خداوند بر اين عوالم . 3 - تغيير دادن آيهء « مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ » به جملهء « الملك الدّيان » نمىتواند ، معناى آيه را متضمن شود و هدف آيه را ايفا كند ( 2 ) - زيرا آيه مذكور به معناى « يگانه پادشاه و صاحب روز جزا » است ، ولى جمله مذكور به معناى « پادشاه جزادهنده » مىباشد و در اين معنى بر وجود يك جهان ديگر كه جزاى اعمال در آنجا داده مىشود ، كوچك‌ترين دلالت و اشاره‌اى نيست ، ولى آيه شريفه علاوه بر اهدافى كه دارد ، متضمن اين معنا نيز مىباشد . و باز جملهء مذكور ، اين مطلب را نمىرساند كه « مالك » آن روز خداوند است و كسى ديگر كوچك‌ترين اختيارى ندارد و تمام مردم در آن روز در تحت فرمان و حكومت خداى بزرگ و واحد اداره مىشوند و امر وى به تمام افراد ، نافذ خواهد بود ؛ بعضى افراد به سوى بهشت و بعضى ديگر به سوى دوزخ خواهند رفت .